İstavrit Pilaki

Balık sezonu açıldı mı ilk iş çıtır çıtır istavrit tava yemeli! Sezon açılalı haftalar olmuş, hatta kış bitmiş ya yüzüme vurmayın. Bu kayıt  tembel blog sahibesinin tava değilse de  gecikmeli pilaki tarifidir. Piyazlık doğranmış bolca kuru soğan biraz zeytinyağında, az ateşte sarartılır hafiften, yakmadan, karartmadan ama. Fırın kabına yayılır bir güzel, üzerine temizlenmiş yıkanmış istavritler dizilir yan yana, sıra sıra. Deniz tuzu ve taze çekilmiş karabiberle tatlandırılır. Yanına yöresine  domates dilimleri, birkaç dilim limon,  bir iki de defne yaprağı. Zeytinyağı da gezdirdi mi, doğru fırına! 200 derecede fırının ızgarası çalıştırılır, on beş bilemediniz yirmi dakkaya pişer. Yanına salatası, dileyene rakısı...

Afiyetler olsun, yarasın.

Krem Şantili Poğaça

Poğaça tarifi vereceğim deyip pazar sabahı başka tellerden çalıverdim. Sözünü verdiğim poğaçayı bekletmeden yazmak farz oldu değerli okuyucu.

Poğaça hamurunda toz halde krem şanti var. Hemen telaşa kapılmayın, tatlı mı nasıl olur diye. Poğaça hamuruna kattığımız bir yemek kaşığı şeker kadar katkısı var şantinin tat anlamında. Beraberinde limon da olunca hafif bir gevrekliği var poğaçanın. Lezzetli, mayalama derdi olmayan, üşenmez de minik minik yaparsanız daha hoş görünecek poğaçaların  Sofra Dergisi Aralık 2009 sayısından aldığım tarifi şöyle.

Malzemeler:

• 250 gr oda ısısında tereyağ
• 2 adet yumurta
• 1 çay bardağı toz krem şanti
• 2-3 damla limon suyu
• 1 paket kabartma tozu (10 gr)
• Bir tutam tuz
• 3,5 su bardağı kadar un

İçi İçin:

• Beyaz peynir
• Maydonoz

Üzerine sürmek için bir yumurta sarısı

Hazırlama:

Unu yoğurma kabına alın, tuz, kabartma tozu ve toz şantiyi ekleyin.

Unun ortasını açıp tereyağ, yumurta ve limon suyunu koyup kenarlardan ortaya doğru toparlayarak kulak memesi yumuşaklığında hamur yoğurun.

Hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar koparın.

İçine peynirli harçtan koyup kenarlarını kapatarak yuvarlayın, toparladığınız kısımlar alta gelecek şekilde yağlı kağıt serili tepsiye dizin.

Üzerlerine yumurta sarısı sürüp, önceden ısıtılmış 180 derece fırında üzerleri pembeleşene kadar pişirin.

Pazar Sabahından

Pazar günü sabahın köründe uyanmak, beş buçukta  mesela. İyi mi? Kitap okumak, yalnız kalmak, güneşi karşılamak ya da  çayını yalnız yudumlamak için iyi gibi, kulağa pek de kötü gelmiyor böyle düşününce. Uyanırken yaşanan kısacık unutmuşluk hissi, bi dakka ya ben ağlayarak uyumuştum, neydi, neden ağlıyordum? Hah! Çok lazımdı geldi işte! Hiç gitmemiş, beklemiş seni  başucunda, ayak ucunda  değil, baş ucunda. Birkaçını çözdüğün düğümler, arkanı dönüp diğerlerini çözmek için cebelleşirken seni beklemeyip yeniden düğümlere dönüşüyordu uyumadan önce, şimdi tekmili birden kördüğüm olmuş beklemişler, ayak ucunda değil, başucunda. Şarkıyı mırıldanıyorsun, banyoya gidip yüzünü yıkıyor, güne bakıyorsun, kediler rahat vermiyor, açız. Midende boşluk, sen de açsın. Kedileri doyuruyor, kendine sallama bir çay yapıyorsun, en uyduruk, en baştan savma. Kendini doyurmaya yeltenmiyorsun, niyetin bozuk, güne tatlıyla şekerle başlayıp, hülyalı beyaz uykulara dalmak niyetindesin. Şekerin zıplasın, ufak bir mutluluk yayılsın, beyaz olsun, uyku gelsin, beyaz olsun. Belki rüya bile görürsün, bu sefer mavi yalnız, deniz olsun, mavi olsun, sıcak olsun.


harflerbirleşsinmavibeyazbirleşsinzatenyeterincezorbugelgitlersenunutsenuyusenuyusenunutunutuyu

Ama uyumak da kar etmeyecek biliyorsun, bak uyandığında başucunda bekliyorlar, ayak ucunda değil. Sen yine düğümleri çözmeye çalış, acele de etme, birazcık zaman ver kendine, yine çözülecek elbet, yine açan güneşler ferahlatacak. İçinde dursun bu ümit, sen bi çay koy; adamakıllı olsun, peynir, zeytin çıkar... Şarkıyı değiştir.

Miskin miskin uzanırken rastladığın şu satırlar bahanen olsun: '' Ve unutmayın her gün, sizlere verilmiş bir armağan. Gidenler geri gelmiyor. Buna dünler de dahil.''

Bugünü de yatak pijamalarıyla, şiş gözlerle, asık suratla geçirmeyeceksin değil mi? Kahveni al, çık güneşe. Tamam Dalgacı Mahmut değilsin, olmanı da beklemiyorum. Herkesler uyurken yaz sen, en azından sapsade, yumuşacık, nemli,  pasta keki olabilecek güzellikteki şu kekin tarifini yaz.


Olsun sen yaz yine de; yazmak başlangıçtır, yazmak dökülmek, yazmak soyunmaktır hem...

• Malzemeler:
• 3/4 su bardağı toz şeker
•  150 gr. oda ısısında tereyağ
• 4 yumurta
• Yarım paket şekerli vanilin ( 5 gr )
• 1 su bardağından azıcık eksik un ( 100 gr )
• Bir paket kabartma tozu ( 10 gr )

Hazırlama:

Tereyağ, toz şeker ve vanilini birlikte köpürünceye kadar çırpın.

4 yumurtayı sırayla tek tek çırparak ekleyin, iyice çırpın.

Unu ve kabartma tozunu birlikte eleyin, tahta bir spatülle harcı birbirine tutturun.

Muffin tepsisine yerleştirdiğiniz kağıt  kapsüllere yarıyı geçecek şekilde dikkatlice boşaltın.

Önceden ısıtılmış 180 derece fırında hafif pembeleşene kadar pişirin, kürdan testini geçince tel ızgara üzerinde soğumaya bırakın.

Sodalı Poğaça

Mademki poğaça dedik, peş peşe iki poğaça tarifi daha vereyim sizlere. İlki hamurunda maden suyu içeriyor, misafire, çocuklara, doğum günlerine, kermeslere her yere götürebileceğiniz, dilediğiniz içle doldurabileceğiniz kolay bayatlamayan bir tarif.

Malzemeler:

Hamuru İçin:

• 1 su bardağı ılık süt
• 1 su bardağı sıvı yağ
• 1 su bardağı  maden suyu
• 2 yumurta
• 1 yemek kaşığı toz şeker
• 1 çay kaşığı tuz
• 1 tatlı kaşığı mahlep
• 10 gr instant maya
• Aldığı kadar un

İçi İçin:

• Beyaz peynir
• Maydonoz

Üzeri İçin:

• Yumurta sarısı
• Sarı haşhaş

Hazırlama:

Unu yoğurma kabına alıp ortasına sıvı malzemeyi, kenarlarına da katı malzemeyi koyun.
Malzemeleriniz oda ısısında olsun, sütü de biraz ılıtın.
Unutmayın mayalılarda başarının sırrı, hamurun yumuşak ve  ılık olmasındadır.
Kulak memesinden yumuşak bir hamur yoğurup üzerini sararak sıcak bir yerde mayalanmaya bırakın.
Mayalanan hamurdan parçalar koparıp avuç içinizde çay tabağı büyüklüğünde açın.
 İçini doldurun, kenarlarını toplayarak altta kalacak şekilde avucunuzda yuvarlayıp tepsiye dizin.
Üzerlerine yumurta sarısı sürüp sarı haşhaş serpin.
Önceden ısıtılmış 180 derece fırında altı üstü güzelce kızarana kadar pişirin.
Afiyet olsun.

Peynirli Hem de Pofuduk Kruvasan Poğaçalar

Şekil olarak kruvasana benziyor, hazırlamak otuz altı böreğindeki aşamalarla, yumuşacık, pofuduk pofuduk. Yıllar önce Oktay Usta'nın programında bir pastane şefinden aldığım bu  tarifi çok severim. Ancak hazırlaması biraz zaman aldığı için sıkça yapmadığımdan, yaptığımda eli yüzü düzgün bir fotoğraf yakalayamadığımdan blogda yer alması beş yılı bulmuş.

Vereceğim ölçülerle altı tepsiye yakın yumuşacık poğaçalarınız olur, yapıp dondurucuda saklayabilir, acil durumlarda, çocuklar isteyip de sizin üşendiğiniz zamanlarda çıkarabilirsiniz. İstemez derseniz yarım ölçü yapmanızı öneririm.


Malzemeler:

• 1 kilogram un
• 1/2 su bardağı toz şeker
• 1/2 su bardağı ılık süt
• 1/2 limonun suyu
• 1 yemek kaşığı tuz
• 2 yumurta
• 100 gr erimiş tereyağ
• 42  gr yaş maya ( yoksa 10 gr instant maya)
• 3 su bardağına yakın ılık su

Ara katları yağlamak için 250 gr oda ısısında tereyağ
Üzerine sürmek için iki yumurta sarısı
İç harcı için beyaz peynir, maydonoz


Hazırlama:

Un hamur yoğurma kabına alınır, ortası havuz gibi açılır.

Kuru malzemeler una eklenir, likit malzemeler ise ortaya.

Ilık su verilerek kulak memesinden yumuşak bir hamur yoğurun.

İyice yoğurduğunuz hamuru sarıp sarmalayıp ılık bir yerde mayalanmaya bırakın.

Mayalanan hamuru altı eşit bezeye  bölün.

Fotoğrafta gördüğünüz gibi bezeleri hafifçe unlayarak  bıçak sırtı kalınlığında açın . ( Çok düzgün açmak için yorulmayın, yırtılabilir, eğri olabilir hiç dert etmeyin.Hatta açamadım derseniz çarşaf böreğinde olduğu gibi elinizle çekiştirerek de açabilirsiniz. )

Her bir bezeyi açıp oda ısısındaki tereyağı ile yağlayarak zarf şeklinde kapatın, aralarını da mutlaka yağlayın. (250 gram dedim ama isterseniz bu miktarı azaltabilirsiniz de.) En üstü yağlamıyorsunuz.

Son aşamadaki hale gelen hamur katlarını yağların donması için yarım saat boyunca buzdolabında tutun. Aceleniz varsa derin dondurucuda daha kısa sürede de halledebilirsiniz bu işlemi.

Yağlar donmazsa sonraki aşamalarda yağlar dışına çıkar ve çalışmanız zorlaşır bunu atlamayın lütfen.


Şimdi tezgaha genişçe bir alana un serpin, buzdolabından çıkardığınız hamuru alıp üzerini de hafifçe unlayın. Oklava ya da merdane yardımıyla hamuru genişletin.

Hamuru altı santimetre genişliğinde uzun dikdörtgenlere bölün, sonra bu dörtgenlerden üçgenler elde edin.

Üçgenlerin geniş kenarına bir santimetre kadar çizik atın.

Bu geniş tarafa peynirli harcı koyup rulo yapın.

Sonra ruloyu ay çöreği gibi yanlardan içe doğru kıvırın ve tepsiye dizin.

On dakika kadar tepsi mayası için ılık bir yerde bekletin.

Üzerlerine yumurta sarısı sürüp, önceden ısıtılmış 200 derece fırında altı üstü güzelce kızarana kadar pişirin.

Afiyet olsun.